Co2nnect.org - CO2 on the way to school

 

Mae Cyfrifiannell CO2 CO2nnect yn gweithio trwy luosi’r pellter a deithiwyd i’r ysgol â “lluosydd”. Mae'r lluosydd yn diffinio cyfanswm y CO2 a allyrrir fesul teithiwr a fesul cilomedr ar gyfer math penodol o gludiant. Bydd lluoswr gwahanol ar gyfer pob dull teithio (cerdded, beicio, car, trên). Mae’r lluoswyr wedi eu rhaglennu i’r gyfrifiannell CO2nnect a gwneir y cyfrifiadau’n awtomatig i chi.

Noder bod y lluoswyr CO2nnect:

Dyma restr o’r lluoswyr CO2 a ddewiswyd gennym i'w defnyddio yn CO2nnect Mae'r ffigyrau'n dynodi kg CO2 fesul km fesul teithiwr:

Rydym wedi ceisio cynnwys y dulliau mwyaf cyffredin o deithio i'r ysgol ar draws y byd - ond mae'n siwr ein bod ni wedi methu rhai! Cymerwyd y rhan fwyaf o’r lluoswyr a ddefnyddir gennym yn CO2nnect o Adran yr Amgylchedd y DU (Defra). Y ffynhonnell yw “2008 Guidelines to Defra’s GHG Conversion Factors: Methodology Paper for Transport Emission Factors.” Lle nad yw’r ddogfen hon yn rhoi data ar ddull teithio, rydym wedi defnyddio ffynonellau eraill. Mae CO2nnect wedi ymgynghori ag arbenigwyr ar gyfrifo carbon wrth ddewis y lluoswyr. Maen nhw wedi cadarnhau bod y lluoswyr yn ddigon dibynadwy at ein dibenion ni. Pa mor fanwl gywir yw'r lluoswyr a'r canlyniadau CO2nnect? Mae’r lluoswyr yn CO2nnect yn dod o ffynonellau dibynadwy iawn, maen nhw wedi eu seilio ar ddata 2008 ac fe’u cadarnhawyd gan arbenigwyr ar gyfrifo carbon. Rydym yn hyderus y bydd y canlyniadau’n ddigon manwl gywir at ddibenion CO2nnect. Ond mae sawl ffynhonnell gwall a allai wneud y canlyniadau’n anghywir. Byddai’n ddiddorol trafod hyn yn eich dosbarth. Er enghraifft bydd y cyfanswm CO2 a allyrrir gan gar petrol yn dibynnu ar sawl peth:

Byddai’r un peth yn wir ar gyfer dulliau eraill o gludiant modurol. Mae’r lluoswyr yn rhagdybio nifer cyfartalog penodol o deithwyr ym mhob dull teithio. Y “llwyth teithwyr cyfartalog” yw’r enw a roddir ar hwn. Gallai hyn fod yn eithaf gwahanol i’r llwyth teithwyr go iawn yn eich sefyllfa chi. Er enghraifft, os ydych yn teithio mewn bws mawr sydd bron yn wag, neu'n llawn iawn, hwyrach na fydd y lluoswyr yn fanwl gywir ar gyfer eich taith i'r ysgol. Gallech ofyn hefyd a ydyw’r lluoswyr yn amrywio rhwng gwledydd. Yr ateb yw - ydyn! Un rheswm yw bod trydan yn cael ei gynhyrchu mewn ffyrdd gwahanol iawn. Mae'n sicr y byddai’r brif ffynhonnell trydan ym mhob gwlad (hydrobŵer, glo, niwclear, arall) yn gwneud gwahaniaeth mawr i gyfanswm y CO2 a allyrrir o drenau, tramiau neu drafnidiaeth arall sy’n rhedeg ar drydan! Mae gan bob gwlad ei heconomi, ei systemau trafnidiaeth a’i chyfreithiau llygredd ei hun, a allai gael effaith hefyd ar lwythi teithwyr ac allyriadau carbon - hyd yn oed wrth ystyried yr un dull teithio. Byddai hyn yn bwnc perthnasol i’w drafod pan fyddwch yn cymharu canlyniadau nifer o wledydd. Yn anffodus nid yw lluoswyr dibynadwy ar gael eto i’r holl wledydd a gyfrifir yn yr un ffordd. Yn ddamcaniaethol byddai’n bosib gwneud cyfrifiannell a fyddai’n cymryd yr holl bethau hyn i ystyriaeth. Ond ar hyn o bryd nid oes gennym yr holl ddata sydd ei angen i ddod o hyd i luoswyr mor fanwl a manwl gywir. Byddai cyfrifiannell o’r fath yn gymhleth iawn a byddai’n llawer o waith i ddisgyblion gasglu’r data. Ein dewis ni oedd gwneud y gyfrifiannell CO2nnect yn gymharol hawdd fel y gall disgyblion dreulio mwy o amser yn dysgu am eu systemau trafnidiaeth leol a gweithio gydag eraill i ddod o hyd i atebion cynaliadwy. Y mae rhai gwallau posib eraill y dylid eu cadw mewn cof. Bydd disgyblion yn mesur ac yn cofnodi’r pellter i’r ysgol a’r dull teithio. Bydd y mesuriadau hyn bob amser ychydig yn wallus yn dibynnu ar y dull a ddefnyddir, ac mae’r pellteroedd yn cael eu talgrynnu i fyny ac i lawr i'r cilomedr agosaf. Gellid gwneud rhai camgymeriadau hefyd wrth gyfrifo pellter neu wrth gofnodi’r data. Dylai'r wybodaeth am nifer a chyfran y bobl sy’n defnyddio’r gwahanol ddulliau teithio fod yn eithaf cywir. Nid oes dim lluoswyr, felly dim ond wrth benderfynu ar y dull teithio a chofrestru’r data y byddai gwallau'n digwydd. Gan ystyried yr holl wallau posib, rydym yn dal i fod yn hyderus y bydd canlyniadau CO2nnect yn ddigon cywir i chi ddefnyddio canlyniadau eich ysgol i drafod allyriadau CO2 a gweithio tuag at leihau allyriadau yn eich ysgol a’ch cymuned leol. Byddant yn ddigon cywir hefyd i chi gymharu eich ysgol gydag eraill yn eich gwlad ac mewn gwledydd eraill.